« و بشارت ده متواضعان در برابر فرمانهاى پروردگار را » ( * ( وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ ) * ) ( 1 ) . سپس در آيه بعد صفات « مخبتين » ( تواضع كنندگان ) را در چهار قسمت كه دو قسمت جنبه معنوى و روانى دارد و دو قسمت جنبه جسمانى توضيح مىدهد : نخست مىگويد : « آنها كسانى هستند كه وقتى نام خدا برده مىشود دلهايشان مملو از خوف پروردگار مىگردد » ( * ( الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّه وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ ) * ) . نه اينكه از غضب او بى جهت بترسند ، و نه اينكه در رحمت او شك و ترديد داشته باشند ، بلكه اين ترس به خاطر مسئوليتهايى است كه بر دوش داشتند و شايد در انجام آن كوتاهى كرده‌اند ، اين ترس به خاطر درك مقام با عظمت خدا است كه انسان در مقابل عظمت خائف مىگردد ( 2 ) . ديگر اينكه « آنها در برابر حوادث دردناكى كه در زندگيشان رخ مىدهد صبر و شكيبايى پيش مىگيرند » ( * ( وَالصَّابِرِينَ عَلى ما أَصابَهُمْ ) * ) . عظمت حادثه هر قدر زياد و ناراحتى آن هر قدر سنگين باشد در برابر آن زانو نمىزنند ، خونسردى خود را از دست نمىدهند ، از ميدان فرار نمىكنند ، مايوس نمىشوند ، لب به كفران نمىگشايند و خلاصه ايستادگى مىكنند و پيش مىروند و پيروز مىشوند .

--> ( 1 ) « مخبتين » از ماده « اخبات » از ريشه « خبت » ( بر وزن ثبت ) گرفته شده كه به معنى زمين صاف و وسيع است كه انسان به راحتى در آن گام بر مىدارد ، بعدا اين ماده به معنى اطمينان و خضوع آمده ، چرا كه راه رفتن در چنين زمينى توأم با اطمينان است و چنين زمين زير پاى راهروان خاضع و تسليم ! ( 2 ) در زمينه انگيزه‌هاى ترس و خوف از خدا در جلد هفتم صفحه 86 ( ذيل آيه دوم سوره انفال ) مشروحا بحث كرده‌ايم .